على اكبر دهخدا

1258

امثال و حكم ( فارسى )

كيست كه گويد ترا مگر نخورى مى مى خور و داد طرب ز مستان بستان شير خور و آنچنان مخور كه به آخر زو نشكيبى چو شيرخواره ز پستان . بو حنيفه اسكافى . كى رسد از دين سر موئى به تو زير هر موئيت ز نارى دگر . عطار . كيسه چو خالى بود از زر و سيم دعوى اكسير چه سوداى حكيم ( خواجه زند بانك كه صنعت‌گرم * مس شود از جودت صنعت زرم ليك اگر دست بجيبش نهى * چون كف مفلس بود از زر تهى . . . ) جامى . كيسهء خالى و دلى خواهان . . . ديده بر دستگاه همراهان . ) اوحدى . كيسه دوختن . كيسه براى چيزى ( يا ) براى كسيه دوختن . طمع بستن . بر او چون كيسه‌اى دوزم كه هرگز * مرا در كيسه دينارى نيايد . انورى . بر وفاى سپهر كيسه مدوز * كايچ گنبد نگه ندارد گوز . سنائى . اندر آن گيسوى سياه و سپيد * دوخته خلق كيسه‌هاى اميد . سنائى . چون چنگ سر فرود آر با محرمان يكدل * كيسه مدوز چندين با عاشقان بىزر . سيف اسفرنك دل از وصالش اگر چند كيسه‌ها بردوخت * هنوز بارى بر هيچ بست چون كمرش . رضى الدين . جملگان كيسه از او بردوختند * دادن حاجت از او آموختند . مولوى . ز دانش كيسه بر اقبال دوزند * من از وى مايهء ادبير دارم . كمال اسمعيل . روبهى و ، خدمت ايگرگ كهن * هيچ بر قصد خداوندى مكن ليك چون پروانه بر آتش بتاز * كيسهء زر بر مدوز و پاك باز . مولوى . پس كيسه كه دوختند بر جودش * صد حلقه به گوش چون كمر دارد . كمال اسمعيل . طمع چه كيسه بر آن مفلسان تواند دوخت * كه از هزار تكلف بما حضر نرسد . كمال اسمعيل . بر وفاى زمانه كيسه مدوز * بگذرانش به قوت روزاروز . سنائى . كيسه‌ها دوخته بر درگهت از بهر اميد * زانكه بىلطف تو كس در خور غفران نشود . سنائى . دست‌مايهء بندگانت گنج خانهء فضل تست * كيسهء اميد از آن دوزد همى اميدوار . سنائى . سايهء گيسوش را دار غنيمت كه دل * كيسه بسى دوخته است در خم گيسوى تو . سنائى . اى كمالت كم زنانرا صبرها پرداخته * وى جمالت مفلسانرا كيسه‌ها بردوخته . سنائى . كمر بر آن تن چون سيم كيسه دوخت ولى * تهى بماند چو آغوش من زنارونش . رفيع لنبانى . هر كيسه كه من از كرمت دوخته بودم * يك‌يك بدريدند و شب و روز درانند . سلمان ساوجى